"އިޤުތިޞާދާއި ގުޅިފައިވާ އެންމެ ބޮޑު މަޝްރޫޢަކީ، މާލެ ވިޔަފާރި ބަނދަރުގެ މަސައްކަތް"

ރާއްޖޭގެ ވިޔަފާރިއާއި އިޤުތިޞާދީ ތަރައްޤީއާ އެންމެ ބޮޑަށް ގުޅިފައިވާ އެއް މަޝްރޫޢަކީ، މާލޭ ވިޔަފާރި ބަނދަރުގެ ޙާލަތު ބަދަލުކުރުންކަމަށް އިޤުތިސާދީ ތަރައްޤީއާއި ދަތުރުފަތުރާއި ވިޔަފާރިއާ ބެހޭ ވަޒީރު މުހައްމަދު ސަޢީދު ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.

ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ހިއްސާކުރެއްވި ޕޯސްޓެއްގައި ވަޒީރު ވަނީ، މާލެ ވިޔަފާރި ބަނދަރުގެ މުހިންމުކަމާއި އެމަސައްކަތް ކުރުމަށް ރައީސް ދެއްވަމުންދާ އަހައްމިއްޔަތުގެ ބޮޑުކަން ހިއްސާކުރައްވާފައެވެ.

އިޤުތިސާދީ ތަރައްޤީއާއި ދަތުރުފަތުރާއި ވިޔަފާރިއާ ބެހޭ ވަޒީރު މުހައްމަދު ސަޢީދު ވިދާޅުވީ، ރާއްޖޭގެ ވިޔަފާރިއާއި އިޤުތިޞާދީ ތަރައްޤީއާ އެންމެ ބޮޑަށް ގުޅިފައިވާ އެއް މަޝްރޫޢަކީ، މާލޭ ވިޔަފާރި ބަނދަރުގެ ޙާލަތު ބަދަލުކޮށް ޒަމާނީކޮށް، އަދުގެ އިޤުތިޞާދީ ހަޤީޤަތްތަކާއި ފައިހަމަކުރުން ކަމަށެވެ. އަދި ވިޔަފާރީގެ ކާރުބާރު ހަލުވިކޮށް ފަސޭހަކޮށްދިނުން ކަމަށް ވަޒީރު ވިދާޅުވިއެވެ. ސައީދު ވިދާޅުވީ، މިކަމުގެ ޚިޔާލު މީގެ އެތައް އަހަރުތަކެއް ކުރިން ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ކުރަމުން ދިޔަ ކަމަށާއި ނަމަވެސް އެތައް ޒަމާނެއްވީއިރުވެސް ރާއްޖޭގެ މައި ވިޔަފާރި ބަނދަރު އޮތީ އެންމެ ފުރަތަމަ މި ބަނދަރު މާލޭގައި ޤާއިމްކުރި މިންވަރަށް ކަމަށެވެ. އަދި ގެނެސްފައިވަނީ ވަރަށް ކުދިކުދި ތަރައްޤީކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ.

މި ޙާލަތު ބަދަލު ކުރެއްވުމަށް އިސްނަންގަވައި، އެކަމުގެ ޢަމަލީ މަސައްކަތްޕުޅު ފައްޓަވައި، ޤައުމުގައި ހުރި މި ނޫން މިފަދަ އެތައް ބޮޑެތި މައްސަލަތަކެއްވެސް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު ޙައްލުކުރައްވަމުން ގެންދަވަނީ ހިކުމަތްތެރިކަމާއި އެކުކަމަށް ވަޒީރު ވިދާޅުވިއެވެ. ދުނިޔޭގެ މަސްރަޙަށް އަންނަ އެކި ބަދަލުތަކާއި، އިޤުތިޞާދީ އެތައް ގޮންޖެހުމެއްގެ ތެރޭގައި، ޤައުމު ނިކަމެތިވެގެން ދާން ދޫކޮށްލައިގެން ތިބެވެން ނެތްކަން ރައީސް ގެންދަވަނީ ހިތްވަރާއެކު ސާބިތުކޮށްދެއްވަމުންކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. ވެރިއެއްގެ ޒިންމާއަކީ ހުރަސްތަކާއި އުނދަގޫތަކާއި ކުރިމަތިލައްވައި، އިޙުލާސްތެރި މަސައްކަތެއް ކޮށްދެއްވައި، އެ ޙާލަތުން ޤައުމު މިންޖުކޮށްދެއްވުންކަން ރައީސް ކަށަވަރު ކޮށްދެއްވަމުން ގެންދަވާކަމަށްވެސް އިޤުތިސާދީ ތަރައްޤީއާއި ދަތުރުފަތުރާއި ވިޔަފާރިއާ ބެހޭ ވަޒީރު މުހައްމަދު ސައީދު ވިދާޅުވިއެވެ.

ރާއްޖޭގެ ވިޔަފާރިއާއި އިޤްތިޞާދީ ތަރައްޤީއާ އެންމެ ބޮޑަށް ގުޅިފައިވާ އެއް މަޝްރޫޢަކީ، މާލޭ ވިޔަފާރި ބަނދަރުގެ ޙާލަތު ބަދަލުކޮށް، ޒަމާނީކޮށް، އަދުގެ އިޤްތިޞާދީ ހަޤީޤަތްތަކާއި ފައިހަމަކުރުން. ވިޔަފާރީގެ ކާރުބާރު ހަލުވިކޮށް ފަސޭހަކޮށްދިނުން.

މިކަމުގެ ޚިޔާލު މީގެ އެތައް އަހަރުތަކެއް… pic.twitter.com/hGojPlMYsS

— Mohamed Saeed (@em_saeed) September 30, 2026

މާލޭ ވިޔަފާރި ބަނދަރުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުންދާއިރު އެ މަސައްކަތުގެ އެންމެފަހުގެ އަދާހަމަ އެމްޕީއެލްއިން ވަނީ ހިއްސާކޮށްފައެވެ. މިމަސައްކަތުގެ ދަށުން އެމްޓީސީސީއާ ހަވާލުކޮށްގެން ކުރިއަށް ގެންދިޔަ 100 މީޓަރުގެ ކީވޯލުގެ މަސައްކަތް މިހާރު ވަނީ އެއްކޮށް ނިމިފައެވެ. މިހާރު ކުރިއަށްދަނީ ޔާރޑުގެ ޕޭވިންގެ މަސައްކަތްތަކެވެ. މި މަސައްކަތް އޮކްޓޫބަރު މަހުގެ ކުރީކޮޅު ނިމޭނެކަމަށް ވަނީ ލަފާކޮށްފައެވެ. އެމްޕީއެލްއިން ވިދާޅުވީ، މި ސަރަހައްދު ތަރައްޤީކުރަނީ ޑޮމެސްޓިކް އޮޕަރޭޝަންތަކަށް ކަމަށާއި މި ސަރަހައްދުގެ މަސައްކަތް ފުރިހަމަވުމުން މާލޭ ވިޔަފާރި ބަނދަރުގައި މިހާރު ކުރިއަށްދާ ދޯނި ކާރގޯ ކްލިއަރެންސްތައް ތިލަފުއްޓަށް ބަދަލުކުރެވޭނެ ކަމަށެވެ.

ތިލަފުށީގައި ދޯނި ކާރގޯ ކްލިއަރެންސް ފެށުމުގެ ގޮތުން އެ ސަރަހައްދުގައި ތަރައްޤީ ކުރަންޖެހޭ އިތުރު އުމްރާނީ ވަސީލަތްތައް ތަރައްޤީކުރުމުގެ މަސައްކަތް ދަނީ ކުރަމުންނެވެ. އެގޮތުން ވަގުތީގޮތުން ހަދާ ވޯކްޝޮޕް، ކެންޓީން، އޮފީސް، މަޖޫރީން ވެއިޓީން އޭރިޔާ، މިސްކިތް ހެދުމުގެ މަސައްކަތް އެމްޕީއެލްގެ ޓީމުތަކުން ދަނީ ކުރިއަށް ގެންދަމުންނެވެ.

ތިލަފުށީގައި ޤާއިމްކުރާ ބައިނަލްއަޤްވާމީ ބަނދަރުގެ 375 މީޓަރުގެ ކީވޯލްއާއި ޖުމްލަ 2 ކިލޯ މީޓަރުގެ ޑޮމެސްޓިކް ކީވޯލުގެ ބައެއް މަސައްކަތްތައް ހަވާލުކޮށްފައިވާ ޗައިނާ ހާބަރ އިންޖިނިއަރިން ކޮމްޕެނީއިން ދަނީ، ބާރު ސްޕީޑުގައި އަމަލީ މަސައްކަތްތައް ކުރިއަށް ގެންދަމުންނެވެ. އެގޮތުން 820 މީޓަރުގެ ކީ ވޯލްއަށް ބޭނުންވާ ބިން ހިއްކުމުގެ މަސައްކަތުގެ 40 އިންސައްތަ މަސައްކަތް ނިމިފައިވާއިރު، ކީވޯލުގެ ޕްރި ކާސްޓު ޔުނިޓުތައް ހެދުމުގެ މަސައްކަތް އަންނަ މަހުގެ ތެރޭގައި ފަށާނެކަމަށް އެމްޕީއެލްއިން ވިދާޅުވިއެވެ.

މި މަސައްކަތް ތަވާލުކޮށްފައިވާ ގޮތުން ޑޮމެސްޓިކް ކީވޯލުގެ މަސައްކަތް މިއަހަރުގެ ނޮވެމްބަރުގެ މަހުގެ ނިޔަލަށް ނިންމާލެވޭނެއެވެ. އަދި އިންޓަރނޭޝަނަލް ކީވޯލުގެ މަސައްކަތް 2027 ވަނަ އަހަރުގެ ޖުލައި މަހުގެ ތެރޭގައި ނިންމާލެވޭނެއެވެ.

ތިލަފުށި ބަނދަރުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށްދާއިރު ބަނދަރުގެ އޮޕަރޭޝަންތަކަށް ބޭނުންވާ ވަސީލަތްތައް ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް އެމްޕީއެލްއިން ވަނީ ފަށާފައެވެ. އެގޮތުން 2 އެސްޓީއެސް ކްރޭންއާއި، 1 މޯބައިލް ހާބަރ ކެރޭން ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް ވަނީ ފަށާފައެވެ. އެމްޕީއެލްގެ އަމާޒަކީ، 2027 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޫބަރ މަހުގެ 15ގެ ކުރިން މި ތަކެތި މާލެ ގެނައުމެވެ. ތިލަފުށީގެ އިތުރު އުމްރާނީ މަސައްކަތްތައް ކުރުމަށް ކޮންޓްރެކްޓަރުން ހޯދުމުގެ މަސައްކަތްވެސް ދަނީ ކުރަމުންނެވެ.