ފުވައްމުލަކު ސިޓީއަކީ ކޮންމެ މީހަކުވެސް ބަލާ ފޫހިނުވާނެ ރީތި ރަށެކެވެ. ޤުދުރަތީ ރީތި ތަންތަނުން ފުރިގެންވާ ރަށެކެވެ. އާސާރީ އެތަކެއް ބިނާތަކާއި މިސްކިތްތައް ހުރި ރަށެކެވެ.
ހަވިއްތައާއި، ގެންމިސްކިތާއި އީދިގަލި ކިޅި އާއި އެރަށު ތުނޑިއަކީ އެ ރަށަށް ޒިޔާރަތްކުރާ ކޮންމެ މީހަކުވެސް އަޖައިބުކުރުވާފަދަ ރީތި ތަންތަނެވެ. ރަށަށް ޒިޔާރަތްކުރާ ކޮންމެ މީހަކުވެސް ބަލާލަން ބޭނުންވާ ތަންތަނެވެ. އަދި އެއީ އެރަށުގެ ފަޚުރެވެ.
ފުވައްމުލަކުގެ ތާރީޚުގެ ކަޅާއި ހުދުގެ ޞަފްޙާތަކަށް ނަޒަރު ހިންގާލާއިރު، މީގެ 900 އަހަރު ކުރިން ބިނާކުރި ގެން މިސްކިތަކީ ފުވައްމުލަކަށް ޒިޔާރަތްކުރާ ފަރާތްތައް ވަރަށް ޝައުޤުވެރިވާ ތަނެއްކަމަށް މިރަށު މީހުން ބުނެއެވެ. މި މިސްކިތަކީ އެރަށުގައި ބިނާކުރި ފުރަތަމަ މިސްކިތެވެ.
ތާރީޚު ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ބުނާ ގޮތުން މި މިސްކިތް ބިނާކުރީ، މީލާދީ ގޮތުން 1398 ވަނަ އަހަރެވެ. މިކަމަށް ބާރު ލިބޭ ހެކިތައްވެސް އެ މިސްކިތުން ފެންނަން ހުރިއިރު މިސްކިތުގެ ގޯތިތެރޭގައި ހުރި ފިލާގަނޑެއްގައި ވެސް މިސްކިތް ބިނާކުރި ތާރީޚު ކަމަށް ލިޔެވިފައި ވަނީ މި ތާރީޚެވެ.
ބުނެވޭގޮތުގައި ގެން މިސްކިތް އިމާރާތްކުރެއްވީ އެރަށަށް އިސްލާމްދީނަށް ގޮވާލެއްވުމަށް ވަޑައިގެންނެވި އަބޫބަކުރު ނައިބު ކަލޭގެފާނެވެ. އަދި މި މިސްކިތް އިމާރަތް ކުރެއްވި އަބޫބަކުރު ނާއިބު ކަލޭގެފާނު ފަސްދާނުލެވުނީ ވެސް ގެން މިސްކިތު އިރުމަތީ ފަރާތުގައި ހުރި ބިސްތާނުގެ ތެރޭގައިވާ ޒިޔާރަތުގައެވެ.
ގެން މިސްކިތު ވަޅުގެ ފެނަކީ ފުވައްމުލަކުގެ ރައްޔިތުން ބުނާގޮތުންނަމަ ވަރަށް މީރު ފެނެކެވެ. މި ވަޅުގެ ހަތަރު ކަނުގެ ފެނުގައި ލަނީ ހަތަރު ރަހަކަމަށްވެސް ބުނެ އުޅެއެވެ.
ފުވައްމުލަކު ގެން މިސްކިތާބެހޭ ގޮތުން ޕީއެެސްއެމް ނިއުސްއާ ވާހަކަދައްކަވަމުން ފުވައްމުލަކުގެ ތާރީޚު ދިރާސާކުރާ ފަރާތެއްކަމަށްވާ މުހައްމަދު ޢަލިދީދީ ވިދާޅުވީ، މީގެ 30އައްކަ އަހަރުކުރިން ވެސް އެ މިސްކިތުގެ ވަޅުން ފެން ނަގައި މިރަށުގެ މީހުން ބޭނުންކުރިކަމަށެވެ.
" ފުވައްމުލަކު ގެން މިސްކިތަކީ ބުޑިޒަމްގެ ހަޟާރާތަށްފަހު އިސްލާމްދީނުގެ ނޫރު ފުވައްމުލަކު ރައްޔިތުންނަށް ލިބުމަށްފަހު އެންމެ ފުރަތަމަ މިރަށުގަ ބިނާކުރެވުނު މިސްކިތް. ގެން މިސްކިތު ވަޅަކީވެސް ވަރަށް ތާރީޚީ ވާހަކަތަކެއް ހިމެނޭ ވަޅެއް. ގާތްގަނޑަކަށް މީގެ 30 ވަރަކަށް އަގަރު ކުރިންވެސް މީހުން ފެން ނުލިބި ދަތިވީމަ ހަމަ އެ ވަޅުން ފެން ގެންގޮސް ފެން ބޮއެ ވެސް އުޅުނު. މިހާރުވެސް ހަމަ ވަޅުގެ ހަތަރު ކަނުގަ ހަތަރު ރަހަލާތީވެ ޓެސްޓް ކޮށްލަންވެސް މީހުން މިހާރުވެސް ފެން ބޮއެ އުޅޭ". މުހައްމަދު ޢަލިދީދީ ވިދާޅުވިއެވެ.
ފުވައްމުލަކު ގެން މިސްކިތުގެ ފާރުން ބޭރުގައި ވެވެއް ހަދާފައިވެއެވެ. ހަ ފައްތަރުގެ މި ވެވު އެތެރޭގައިވެސް ކޮންމެވެސް ދުވަސްވަރެއްގައި ކުޑަ ވެވެއް ހަދާފައިވާ ކަމަށް ފުވައްމުލަކު މީހުން ބުނެ އުޅެއެވެ.
ގެން މިސްކިތަކީ ރާއްޖޭގެ ތާރީޚުގައި ހުރި ވެލިގަލުގެ އެންމެ ޒަމާންވީ މިސްކިތެވެ. އެކި ދުވަސްވަރު މި މިސްކިތް މަރާމާތުކުރުމާއެކު މި މިސްކިތައް ވަނީ އެކި ބަދަލުތައް ގެނެސްފައެވެ.