ސެޕްޓެންބަރު މަހު އެމެރިކާގެ ނިއު ޔޯކްގައި ބާއްވާ އެކުވެރި ދައުލަތްތައް (އދ)ގެ ޢާންމު މަޖިލީހުގެ ޖަލްސާގައި ބައިވެރިވެ ވަޑައިގަތުމަށް ނިއު ޔޯކަށް ވަޑައިގެންނެވުމުގެ ފުރުޞަތު ފަލަސްޠީންގެ ރައީސް މަޙްމޫދު ޢައްބާހަށް ނުދޭނެ ކަން އެމެރިކާއިން ހާމަކޮށްފިއެވެ. ރައީސް ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުން މި ގޮތަށް އަމަލު ކުރުމަށް ނިންމާފައި މި ވަނީ، ހުޅަނގުގެ ބައެއް ބާރުތަކުން ފަލަސްޠީނުގެ މިނިވަން ކަން ބަލައިގަތުމަށް ނިންމުމާ ގުޅިގެން، އެ ކަމާ މެދު ހިތްހަމަނުޖެހިގެންނެވެ.
ޢައްބާސްގެ އިތުރުން ހުޅަނގު އައްސޭރީގައި ވެރިކަން ކުރާ ޕަލަސްޓީނިޔަން އޮތޯރިޓީ (ޕީއޭ)އާއި ފަލަސްޠީނުގައި ވެރިކަން ކުރާ އިއްތިޙާދު، ޕަލަސްޓީނިޔަން ލިބެރޭޝަން އޮގަނައިޒޭޝަން (ޕީއެލްއޯ)އަށް ނިސްބަތްވާ 80 މެންބަރަކަށް އެމެރިކާއަށް އެތެރެވުމުގެ ވިސާ ދޫނުކުރުމަށް ނިންމާފައިވާ ކަން އިޢުލާނު ކޮށްފައި ވަނީ އެމެރިކާގެ ޚާރިޖީ ވުޒާރާއިންނެވެ. ޢައްބާސްގެ އޮފީހުން ވަނީ މި ކަމާ މެދު ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށްފައެވެ. އަދި، އެއީ އދގެ މައި އިދާރާގެ ބާރުތަކާ ބެހޭ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފު އަމަލެއް ކަމުގައި އޭނާގެ އޮފީހުން ބުންޏެވެ.
1947ވަނަ އަހަރު އެކުލަވައިލާފައިވާ އެ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން، އދގެ ބައްދަލުވުމެއްގައި ބައިވެރިވެ ވަޑައިގެންނެވުމަށް އެމެރިކާއަށް ވަޑައިގަންނަވާ ބޭރު ޤައުމުތަކުގެ ވެރިންނަށް އެމެރިކާއިން ވިސާ ދޫކުރަން ޖެހޭނެއެވެ. ނަމަވެސް، އެމެރިކާގެ ޚާރިޖީ ވުޒާރާއިން ބުނީ، ޤައުމީ ސަލާމަތާއި، އެމެރިކާގެ ޚާރިޖީ ސިޔާސަތުގެ އިތުރުން ނިރުބަވެރި ކަމާ ގުޅުން ހުރި މައްސަލަތަކުގައި ބޭރު ޤައުމުތަކުގެ ވެރިންނަށް އެމެރިކާއަށް އެތެރެވުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދިނުމުގެ ބާރު އެ ޤައުމަށް ލިބިގެންވާ ކަމުގައެވެ.
ސެޕްޓެންބަރު މަހު ނިއު ޔޯކްގެ މެންހެޓަންގައި ބާއްވާ އދގެ ޢާންމު މަޖިލީހުގެ ޖަލްސާއަކީ ފަލަސްޠީނާއި ފަލަސްޠީނުގެ ރައްޔިތުންނަށް އެތަކެއް ގޮތަކުން މުހިންމު ޖަލްސާއެކެވެ. އެ ބައްދަލުވުމުގައި ފަލަސްޠީނުގެ މިނިވަން ކަމާ ގުޅޭ މުހިންމު ސަމިޓެއް ބޭއްވުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާއިރު، ހުޅަނގުގެ ތިން ބާރަކުން ވަނީ އެ ޖަލްސާގައި ފަލަސްޠީނުގެ މިނިވަން ކަން ރަސްމީކޮށް ބަލައިގަނެ، އެ ކަން އިޢުލާނު ކުރުމަށް ނިންމާފައެވެ. އެ ޤައުމުތަކަކީ ފަރަންސޭސިވިލާތާއި، އިނގިރޭސިވިލާތް، އަދި ކެނެޑާއާއި އޮސްޓްރޭލިޔާއެވެ.
އެ ހަތަރު ޤައުމަކީ ވެސް ޔަހޫދީންގެ އެކުވެރިންނެވެ. އެ ޤައުމުތަކުން ފަލަސްޠީނުގެ މިނިވަން ކަން ބަލައިގަތުމަކީ ޔަހޫދީންގެ އެންމެ ބޮޑު މަދަދުގާރު ކަމުގައިވާ ރައީސް ޓްރަމްޕް ބަލައިގަންނަވާ ކަމެއް ނޫން ކަން، ޢައްބާހާއި ފަލަސްޠީނުގެ ވަފުދަށް ވިސާ ދޫނުކުރުމަށް އޭނާގެ ސަރުކާރުން ނިންމުމުން ސާފުވެގެން ގޮސްފައިވާ ކަމުގައި މަސްރަޙު ދިރާސާ ކުރާ ފަރާތްތަކުން ޤަބޫލު ކުރެއެވެ.
އެ ނިންމުން މުރާޖާ ކުރުމަށް ފަލަސްޠީން ސަރުކާރުގެ އިސް ތަރުޖަމާނެއް ކަމުގައިވާ ނަބީލް އަބޫ ރުދަޔިނާ ވަނީ ވޮޝިންގްޓަނަށް ގޮވައިލައްވާފައެވެ. "ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޤާނޫނުތަކާ ޚިލާފަށް ނިންމާފައިވާ މި ނިންމުން ބަދަލު ކުރުމަށް އެމެރިކާގެ ސަރުކާރަށް ގޮވައިލަން، ބޭރު ޤައުމެއްގެ ވަފުދަކަށް ހުރަސް އެޅުމަކީ އެމެރިކާއާއި އދއާ ދެމެދު ހަދާފައިވާ އދގެ މައި އިދާރާއާ ބެހޭ އެއްބަސްވުމާ ވެސް ޚިލާފު ނިންމުމެއް،" އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުގެ ނިންމުމާ މެދު ވިލާތުގެ އިއްތިޙާދު (އީޔޫ)ގެ ބައެއް މެންބަަރު ޤައުމުތަކުން ވެސް ވަނީ ހިތްހަމަނުޖެހުން ފާޅުކޮށްފައެވެ.
ޢައްބާހާއި ފަލަސްޠީނުގެ ވަފުދަށް ވިސާ ދޫނުކުރުމަށް ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުން ނިންމުން ގުޅެނީ ޣައްޒާގެ މުސްލިމުންގެ ނަސްލުހޭދު ކުރުމަށް ޔަހޫދީން ހިންގަމުންދާ ޤަތުލުޢާންމާއެވެ. 2023ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޫބަރު މަހުގެ 7ވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެން ހިންގަމުންދާ ޤަތުލުޢާންމުގައި ޝަހީދު ކޮށްލާފައިވާ މީހުންގެ އަދަދު 63,000އަށް އުފުލިފައިވާއިރު، އޭގެ ތެރޭގައި ގިނައީ ކުށެއް ނެތް އަންހެނުންނާއި، މައުސޫމު ކުޑަކުދިންގެ އިތުރުން ގައިބާރު ދެރަވެފައިވާ އުމޫރުންނެވެ. އަދި، ޒަޚަމު ކޮށްލާފައިވާ މީހުންގެ އަދަދު ވަނީ 158,000އަށް އުފުލިފައެވެ.